Samuel Johannes Cornelis Dunlop. Zijn leven beschreven in enkele verhalen. Deel 1.

25 december 1908, een geboorte in Batavia. Sam het kerstkind.

Van kind tot jong-volwassene.

Dit is het eerste haakje van het levensverhaal over mijn vader, Samuel Johannes Cornelis Dunlop. Mocht je meer willen weten over het ‘haakjes’ principe, dan is het handig om deel 1 van deze serie te lezen, dit is een introductie op de reeks verhalen over mijn vader.  In dit introductiedeel wordt het principe van de haakjes uitgelegd. Samuel Johannes Cornelis Dunlop, mijn vader. Zijn leven verteld in enkele verhalen. Introductie.

Om deze verhalen over mijn vader te kunnen schrijven heb ik natuurlijk allerlei bronnen geraadpleegd. Foto’s, archieven, krantenberichten, websites enz. Ook heb ik uit mijn eigen geheugen geput en tenslotte heb ik ook met andere mensen over mijn vader gesproken.
Helaas kan ik over een paar ‘bronnen’ niet beschikken. Met enkele van mijn broers en mijn zus kan ik jammer genoeg geen uitvoerige gesprekken voeren. Zij hebben mij laten weten dat zij dat niet willen, want zij kunnen zich niet erg in dit project, waar ik al geruime tijd mee bezig ben, vinden. Dat is natuurlijk jammer, het zou namelijk kunnen dat ik door gesprekken met hen mooie informatie zou kunnen verkrijgen, waar ik nu niet over kan beschikken. Echter, ook als ik die gesprekken met hen wel zou kunnen hebben zou ik nóg niet over alle informatie beschikken die een complete beschrijving van het levensverhaal van mijn vader zou kunnen waarborgen. Dus ik doe het met de informatie ik wèl heb en dat is uiteindelijk toch héél veel en wie weet wordt er zo her en der nog wel eens wat aangevuld.
De gesprekken die ik het meeste mis zijn natuurlijk de gesprekken met mijn vader zelf. Mijn vader sprak niet veel over zichzelf of over familieaangelegenheden. Hij wist veel, heel veel. Hij las veel, heel veel en daar sprak hij wel over. Hij overleed in 1977. In die periode van mijn eigen leven had ik zoveel andere zaken om mij mee bezig te houden en druk over te maken dat mijn familieachtergronden zich niet boven in mijn belangstellingsfeer bevonden. Dat kwam pas later. Eind van de vorige eeuw, mijn moeder woonde toen in Wageningen, had ik met haar een afspraak gemaakt dat  zij de verhalen die zij over mijn vaders en haar eigen familie kende en natuurlijk ook al vaak verteld had,  nog eens zou vertellen. Ik zou ze opschrijven en uitwerken. Ik had al een heleboel vragen bedacht en een opnameapparaatje aangeschaft, maar voordat wij daadwerkelijk met dit project zouden beginnen begon bij mijn moeder het proces van geheugenverlies en dementie zich af te tekenen. Helaas…. van die plannen is niets terecht gekomen.
Een element dat ik ook moet missen is een groot fotoalbum van de familie Dunlop, de familie van mijn vader, dat zich vroeger bij ons thuis in de boekenkast bevond. Het is een fotoalbum met foto’s uit Nederlands-Indië en het bevat volgens mij voornamelijk foto’s uit de kindertijd van mijn vader. Ik heb dat album toen ik nog thuis woonde bij mijn ouders vele, vele malen bekeken en ik vond het prachtig.
Op een of andere manier is dat album tijdens één van de verhuizingen van mijn ouders meegenomen door… wist ik het maar. Toen als laatste mijn moeder overleed in 2005 was het album niet meer in haar bezit en navraag heeft helaas niets opgeleverd. Het is van de aardbodem verdwenen. En zo zullen er nog wel meer prachtige informatiebronnen verloren zijn gegaan. Gelukkig heb ik wel alle foto’s van mijn moeder mee kunnen nemen na haar dood. Dat is een prachtige schat van informatie!

Nu dan het begin van het leven van Sam Dunlop.
Hij werd geboren in 1908 in Batavia, op 25 december, een kerstkind.

Zijn ouders, Eduard Willem Dunlop en Helena Carolina Buurman van Vreeden, zijn in 1906 getrouwd, in Soerabaja.

Sam heeft twee broers en één zus.
Zijn oudste broer Eddy is geboren 2006 in Soerabaja.

Daarna zijn zijn ouders en Eddy verhuisd naar Batavia, het huidige Jakarta en daar werd in 1918 zijn zus Elly (voor mij tante Els) geboren.

Als jongste broer is Mar op 7 september 1921 geboren, óók in Batavia.

De grootvader van Sam, die óók Eduard Willem heette, net als zijn vader en zijn oudste broer is in mei 1890 plotseling overleden. Zijn vrouw Anna Maria Mikkers, mijn overgrootmoeder, bleef toen met drie jonge kinderen achter. Zij is ná de dood van haar echtgenoot naar Nederland terug gegaan en de kinderen hebben daar hun kindertijd doorgebracht.
Over Anna Maria Mikkers heb ik een blog geschreven op deze website. Anna Maria Mikkers, mijn overgrootmoeder.

In 1878 heeft overgrootvader Eduard Willem de firma E. Dunlop & Co opgericht, een handelsonderneming. Toen hij in 1890 overleed waren zijn kinderen natuurlijk nog veel te jong om deze onderneming in te gaan, laat staan om deze te leiden. Oudste zoon Eduard Willem was toen 9 jaar. In 1902 is Eduard Willem II weer naar Indië gegaan en is daar na enige jaren inwerktijd in 1910, Sam was toen 2 jaar, medefirmant geworden.
Sams ouders waren jong toen hun huwelijk gesloten werd. Tijdens de verloving in juli1904 was Eduard al een tijdje in Indië en hij woonde in Soerabaja. Helena woonde  met haar ouders in Den Haag. Zij was op dat moment 19 jaar. Ze woonde op de Laan van Meerdervoort 259.

Sam is een kerstkind en wordt twee jaar na het eerste kind Eduard Willem, Eddy, geboren op 25-12-1908.

In 1910 komt ook de jongste broer van Sams vader, Gustaaf Abram, roepnaam Bram, naar Indië. Bram is de jongste broer van Eduard Willem, hun middelste broer, Samuel Johannes Cornelis, is in 1905 in Nederland overleden, 22 jaar oud. Hij leed aan TBC en is in het sanatorium in Doorn verpleegd en overleden. Hij studeerde in Delft. Mijn vader, die ook Samuel Johannes Cornelis heette is naar hem vernoemd.

November 1905 reist Anna Maria Dunlop-Mikkers samen met haar aanstaande schoondochter Helena Carolina Buurman van Vreeden Naar Indië. Eerst per trein naar Genua. Daar schepen zij zich in op het S.S. Oranje om naar Batavia te varen. Februari 1906 trouwen Eduard Dunlop en Helena Buurman van Vreeden en gaan in Soerabaja wonen. Helena is nog jong. Als ze trouwt is ze 21 jaar. In september wordt ze 22 en op 14 december van datzelfde jaar wordt haar eerste kind geboren, Eduard Willem. Twee weken later, op 29 december, overlijdt haar vader, Willem Buurman van Vreeden in Nederland.

Over Willem Buurman van Vreeden heb ik een aantal blogs geschreven op deze website. Van Koningsschool in Apeldoorn tot Laan van Meerdervoort in ’s-Gravenhage. Het levensverhaal van mijn overgrootvader Willem Buurman (van Vreeden) in foto’s en verhalen.

April 1910 maakt Anna Maria Dunlop-Mikkers weer de reis naar Indië.

Zij wil natuurlijk graag haar twee kleinkinderen en de jonge ouders weer zien. Zij is eerst langsgegaan bij haar jongste zoon Bram, want zij vertrekt uit Singapore.
Zij woont nu in Den Haag op het Mauritsplein 10. Eddy en Helena zijn ondertussen naar Batavia verhuisd.

Maart 1912 vertrekken Eduard en Helena en hun twee zoontjes Eddy en Sam, op dat moment  5 en 3 jaar oud naar Nederland en gaan logeren in ‘Hotel Groot Berg en Dal’ in Berg en Dal bij Nijmegen.

Dit hotel bestaat niet meer. Op hetzelfde terrein is nu een serviceflat gebouwd die dezelfde naam draagt als het hotel van weleer ‘Groot Berg en Dal’
Op hetzelfde moment dat Eduard, Helena en hun kinderen in het hotel verblijven is daar ook Helena’s moeder Helena Carolina Buurman van Vreeden-Schlutow.

Ook deze grootmoeder leert haar twee kleinkinderen hier voor het eerst kennen. Óók de weduwe Buurman van Vreeden-Schlutow woont in Den Haag.

November 1911 staat er een advertentie in een krant in Indië. Helena zoekt een kinderjuffrouw voor haar twee kinderen. Het is belangrijk dat deze aan te stellen kinderjuffrouw van Hollandse afkomst is en kennis heeft van fröbelen.

De twee jongens zijn dan 7 en 5 jaar, zoals te lezen is in de advertentie.

Het jongetje recht is mijn vader Sam. Links is Eddy.

Tot 1918 heb ik niets kunnen vinden over het persoonlijk leven van de familie Dunlop in archieven of krantenberichten.
In 1918 wordt het derde kind geboren. 10 jaar na Sam komt Elly op de wereld.
Zij krijgt de namen Helena Anna Maria mee met haar geboorte en haar roepnaam wordt dus Elly.

Sam en Eddy vertrekken naar Nederland.

Als Elly een jaar is vertrekken haar twee grote broers naar Nederland. Juli 1919 schepen zij zich bij het schip Rindjani van Batavia naar Rotterdam.
Zie het staan… Jongeheer E.W. Dunlop en Jongeheer S.J.C Dunlop, dan 13 en 11 jaar oud, samen op een groot schip richting Nederland. Dat moet toch een spannend avontuur geweest zijn voor deze twee jongens!

Zij zullen daar hun Middelbare school en verdere opleidingen gaan volgen. Sam gaat naar het Kennemerlyceum in Overveen en daarna gaat hij studeren.

Het Kennemerlyceum in Overveen

Bij de universiteit van Leiden, waar hij zich uiteindelijk zal specialiseren als arts-bacterioloog. Over zijn middelbare schooltijd en studietijd in Leiden zal ik een ander verhaal schrijven, een van de volgende haakjes van deze verhalenreeks over mijn vader.
Aangekomen in Nederland gaan Sam en Eddy eerst een tijd bij hun grootmoeder Anna Maria Mikkers in Velp wonen. Het adres daar is Prins Hendriklaan 6.

Velp. Prins Hendriklaan 6

Alvast een kleine anekdote over het Kennemer lyceum. Dit Lyceum is net gestart als mijn vader Sam zich daar zal aanmelden. Bij de oprichting is Willem Reindersma, de vader van mijn moeder sterk betrokken geweest. Willem Reindersma was niet lang daarvoor ook betrokken bij de oprichting van het eerste lyceum in Nederland. Het Nederlands lyceum in Den Haag. Over Willem reindersma heb ik een serie verhalen geschreven. https://heldinedunloponssoortmensen.com/2001/12/16/willem-reindersma/
Willem Reindersma is dus mijn andere grootvader.

Na de eerste wereldoorlog, in 1920, heeft de hoofdstad van Oostenrijk, Wenen, te kampen met enorme voedselschaarste. Om de nood te lenigen wordt in Batavia een comité opgericht om de mensen in Wenen behulpzaam te zijn. Sams moeder neemt plaats in dat comité.

1920 17-01 Bataviaasch Nieuwsblad

Juni 1920 staat er een kleine advertentie in de krant waarin Sams vader het vertrek uit Indië aankondigt.

Een paar dagen later vertrekken Eduard en Helena met hun dochter Elly vanuit Batavia naar Nederland. Ik ga er vanuit dat zij toen voor enige tijd ook in Velp bij (groot)moeder Anna Maria Dunlop-Mikkers zijn ingetrokken.
Juni 1921 volgt dan weer het vertrek terug naar Indië, waar in september het jongste kind Marinus Johannes, roepnaam Mar, wordt geboren.

Sams ouders gaan ook naar Nederland.

En dan, in 1922 volgt het definitieve vertrek naar Nederland. Op 17 mei vertrekt het s.s. Johan de Witt uit Batavia. Elly en Mar gaan natuurlijk mee en de familie vestigt zich in Bloemendaal. Ook Sam en Eddy voegen zich weer bij het gezin. Vader Eduard gaat vanuit hier de zaken regelen voor de fgirma E. Dunlop & Co , maar zal regelmatig de reis naar Indië ondernemen.

Op 10 november 1922 trouwt de jongste broer van Sams vader, Bram, met Josephine Vick, een Amerikaanse dame. Bram heeft enige tijd in Amerika gewerkt en heeft haar daar vast ontmoet.
In museum de Fundatie in Zwolle hangt een portret van Josephine Dunlop-Vick. Dit portret is in 1950 geschilderd door Willem van Konijnenburg. De foto ernaast is de echtgenoot Bram Dunlop.

Als het huis in Bloemendaal is betrokken, dat te vinden is op de Rijperweg 7 en  ‘De Eikenhof’ heet,

Bloemendaal. Rijperweg 7 ‘De Eikenhof’

staan er regelmatig advertenties in diverse kranten waarin keukenmeisjes en/ of kamermeisjes gevraagd worden voor dit kapitale pand. Overigens woont de familie hier niet alleen, óók het kantoor van de firma E. Dunlop & Co is mettertijd  in dit pand gevestigd.

Oudste zoon Eddy gaat niet naar het Kennemer lyceum. Hij gaat onderwijs volgen bij de Eerste openbare Handelsschool aan het Raamplein in Amsterdam met misschien wel in het achterhoofd van vader Eduard Willem dat hij in de toekomst de firma E. Dunlop & Co zou gaan leiden.

In het Haarlems Dagblad van 10 juli 1923 is te lezen dat S.J.Dunlop, Sam dus, is overgegaan van de eerste naar de tweede klas op het Kennemer lyceum.

Sams vader, Eduard Willem, neemt in 1924 zitting in een comité dat georganiseerd wordt door Dr. J.P. Thijsse. J.P.Thijsse geeft biologieles aan het Kennemerlyceum en woont ook in Bloemendaal. Hij wil graag in Bloemendaal een Vereniging oprichten die zich inzet voor het inrichten van speelterreinen en schoolwerktuinen. Het feit dat Sams vader Dr. J.P. Thijsse kent is voor hem een stimulans om via de uitgeverij van de firma E. Dunlop & Co een album uit te geven over de vlinders van Java. Over dit album en andere boeken die door E. Dunlop & Co zijn uitgegeven heb ik op deze site ook een blog geschreven: https://heldinedunloponssoortmensen.com/2018/08/03/boeken-dunlop/

31 augustus is Koningin Wilhelmina jarig. Er worden dan Koniginnefeesten gehouden. In 1923 was broer Eddy 3e bij de atletiekwedstrijden die dan in Bloemendaal gehouden worden. In 1924 neemt hij ook weer deel, maar dan eindigt hij niet bij de eerste drie.
De kinderen Dunlop zijn bijna allemaal goed in sport. Eddy kom je nogal eens tegen in het Haarlemsch Dagblad en het Bloemendaalsch weekblad als er geschreven wordt over roeien. Sam is een goed hockeyer. Verder speelt hij rugby en cricket. Als klap op de vuurpijl doet hij in 1936 mee aan de Olympische winterspelen bij het onderdeel bobslee. Over al zijn sportprestaties ga ik  in een ander blog het een en ander vertellen, dus dat laat ik hier onbesproken.
Over zus Elly staat wel eens iets in de plaatselijke kranten als het over paardrijden gaat. Ze is als kind een goede ruiter. Jongste broer Mar kom ik niet tegen in de krant wat sport betreft. Het kan best zijn dat óók hij aan sport gedaan heeft, maar kennelijk niet op een niveau dat daar wel eens iets over in de krant stond.

Op 28 juni 1925 overlijdt de oudste zus van grootmoeder Dunlop-Mikkers. De twee zussen hebben, zeker de laatste jaren een sterke band gehad. Anna Geertruida Mikkers was 83 jaar toen ze overleed en woonde in Den Haag aan de Laan van Meerdervoort. Grootmoeder Anna Maria Dunlop-Mikkers woont op dat moment in Velp. Na de dood van Anna Geertruida leven er nog twee zussen van Anna Maria.  Anna Mikkers in Den Haag en Marie Mikkers in Montreux.

In 1926, op 1 mei, overlijdt Sams grootmoeder Buurman van Vreeden. Zij is de moeder van zijn moeder en woont bij haar dochter en schoonzoon in Bloemendaal in. Sam woont dan ook nog thuis.

Na het overlijden van haar moeder zoekt Sams moeder weer een kinderjuffrouw, dit keer voor de twee jongste kinderen Elly en Mar. Deze moet goed kunnen naaien, knippen en verstellen. Toen zij in Indië een kindermeisje zocht voor de twee oudste jongens was een belangrijke vereiste dat zij goed kon fröbelen.

December 1926 vertrekken Sams ouders voor enige maanden naar Indië. Mei 1927 zijn zij weer te vinden op een passagierslijst en komen zij weer terug naar Nederland.

Juli 1927 wordt er op het Kennemerlyceum een tentoonstelling en lezingen gehouden over Indië. De tentoonstelling is samengesteld door één van de leraren van het Kennemer lyceum.
Op zaterdagavond 7 juli 1927 wordt er ten huize van de familie Dunlop, Sams ouders, een dansavond georganiseerd. Daar wordt gedanst door Hardodiringo, een Indische danser. Er wordt dan thee geserveerd.

Ook in juli van het jaar 1927 vraagt Sams moeder weer om een net kindermeisje die ook weer goed moet kunnen naaien en verstellen. Dit keer staat er expliciet in de advertentie  bij dat zij van goede getuigen moet zijn voorzien. Ik ga er vanuit dat het kindermeisje dat in 1926 is aangesteld niet heel erg goed voldeed en ontslagen is. Waren de kinderen in de vorige advertentie 5 en 8 jaar, een jaar later zijn ze natuurlijk een jaar ouder, 6 en 9 jaar.

Zoals al eerder vermeld, de drie oudste kinderen Dunlop komen regelmatig in de krant met hun sportprestaties. Op de sportprestaties van Sam kom ik terug in een apart blog, maar de volgende foto wil ik toch óók laten zien. Eddy, Sams oudste broer deed veel aan roeien. Hij was lid van de Haarlemse roeivereniging ‘Spaarne’. Op 7 oktober 1927 won de Spaarne vier een roeiwedstrijd in Leiden. Dit was de foto die op 10-10-1927 in het Haarlems dagblad stond.

Eddy is linksboven te vinden met een mooie alpinopet op.

In 1927 wordt Sam gekeurd voor de militaire dienst:

Hij wordt geschikt bevonden. Genoteerd staat wel dat hij een verminderde gezichtsscherpte heeft. Hij zou het liefst bij de motordienst komen. Hij zit op dat moment nog in de vierde klas van de H.B.S. van het Kennemerlyceum en moet die school dus nog afmaken. Hij krijgt een jaar uitstel en moet het volgend jaar terugkomen. In 1929 is de beschikking dat hij uiteindelijk niet in dienst hoeft in verband met broederdienst.

In 1928 doen Sams oudere broer Eddy en Sam zelf allebei eindexamen. Eddy slaagt voor de Eerste openbare Handelsschool aan het Raamplein 1 in Amsterdam en Sam sluit in dat jaar de H.B.S. van het Kennemer lyceum in Overveen af. Sam is dan 19 jaar.

De firma E. Dunlop & Co bestaan 50 jaar.

Op 1 december 1928 bestaat de firma E. Dunlop & Co 50 jaar.

De firma is in 1878 door Sams grootvader opgericht. Deze overleed heel vroeg. Hij was pas 37 jaar en Sams vader was toen natuurlijk nog veel te jong om de zaak over te nemen. Dat is rond 1910 wel gebeurt. In het Haarlems dagblad van 1-12-1928 staat een lang stuk over de jubilerende firma en zijn oprichter.

In mei 1929 verloofd Sams oudste broer Eddy zich met ene Jetty Nilant. Op zich niet zo interessant om te vermelden, de verloving houdt niet erg lang stand, maar wel leuk om te zien dat Jetty destijds woonde aan het Wilhelminapark in Haarlem. Toen wij uit Indië kwamen in 1950 woonden wij, na enige tijd op een tijdelijk adres in Bloemendaal gewoond te hebben óók vele jaren aan het Wilhelminapark, vier huizen verder dan waar Jetty woonde.

Sam gaat na zijn middelbare schooltijd medicijnen studeren in Leiden. Daarover zal ik een verhaal schrijven, dus dat wordt een apart haakje in de verhalenreeks.

Een tweetal foto’s om dit eerste deel af te sluiten. foto 1: Vader Eduard Willem met naast zich op de bank links Elly en rechts Mar. Daartussenin een van de Franse buldoggen van de familie. foto 2: Een wandeling met links op de foto grote broer Sam, naast hem Elly en helemaal rechts Mar. Wie er op de achtergrond ook nog meewandelt heb ik niet kunnen achterhalen. Het jaartal weet ik ook niet precies, maar het lijkt mij dat Elly en Mar hier een jaar of 10 en 8 zijn en in dat geval is Sam hier een jaar of 20.


Dit zijn de andere blogs over het leven van mijn vader Samuel Johannes Cornelis Dunlop:

Samuel Johannes Cornelis Dunlop. Zijn leven beschreven in enkele verhalen. Deel 2.
Samuel Johannes Cornelis Dunlop. Zijn leven beschreven in enkele verhalen. Deel 3.
1936. Olympische winterspelen in Garmisch-Partenkirchen. Mijn vader Sam Dunlop was deelnemer én vlaggendrager. Deel 4

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s